Từ vài năm nay, người chơi bóng đá ở Việt Nam, nhất là cư dân các đô thị lớn như TPHCM và Hà Nội bắt đầu hưởng tiện ích của sân cỏ nhân tạo, một loại sân có ưu điểm là chỉ cần đầu tư một lần, không tốn kinh phí chăm sóc, bón phân, tưới nước như sân cỏ tự nhiên (tiết kiệm được từ 90 – 130 triệu lít nước/năm so với sân cỏ tự nhiên); phù hợp với các điều kiện khí hậu khác nhau, nhất là chịu được khí hậu nóng ẩm đặc thù của nước ta. Cỏ nhân tạo, thành tựu khoa học tiên tiến trên thế giới, đã được các công ty Sodex Toseco và Thành Lâm (2 trong số những đơn vị chuyên về lắp đặt loại sân này ở nước ta) xem là một trong những hướng đầu tư đầy triển vọng trong tương lai…

“Bén duyên” với cỏ nhân tạo
Đầu những năm 2000, công ty Thành Lâm đã tính đến chuyện đưa cỏ nhân tạo về với các sân bóng Việt Nam, vì tin rằng đây là cách giải quyết những hạn chế của sân cỏ tự nhiên (dễ hư nếu bị khai thác quá mức, dễ bị sâu bệnh). Nhưng không thể “một sớm một chiều” mà thay đổi được thói quen sử dụng cỏ tự nhiên, nên mãi đến năm 2004 công ty Thành Lâm cùng đối tác nước ngoài mới bắt đầu thi công sân bóng mini bằng cỏ nhân tạo đầu tiên (tại Đồng Nai) bằng tài trợ của công ty Nike VN. Cũng trong năm đó, Thành Lâm thuyết phục ngành TDTT lắp đặt sân cỏ nhân tạo đầu tiên tại TPHCM (trong khuôn viên CLB bi sắt quận 10). Hồi đó, để tìm đối tác nước ngoài có uy tín cung cấp cỏ nhân tạo và học hỏi công nghệ thi công, Thành Lâm đã tận dụng nhiều mối quan hệ, đáng kể nhất là sự hợp tác với một người bạn của giám đốc Văn Xuân Thiện là người dẫn chương trình ESPN, ông Shebby Signh

Tháng 11/2005, Sodex Toseco trở thành nhà phân phối độc quyền sản phẩm cỏ nhân tạo của tập đoàn đa quốc gia Field Tarkett tại VN. Thực tế, đối tác này là liên doanh giữa hai công ty Tarkett Sommer của Pháp (có lịch sử thành lập hơn 100 năm, chuyên về sản xuất mặt phủ sàn) và Fieldturf của Mỹ. Do đi sau trong lĩnh vực thi công sân cỏ nhân tạo, nên Sodex Toseco xác định phải chọn đối tác có uy tín, cụ thể  Fieldturf Tarkett đã trở thành nhà cung cấp lớn trên TG, lắp đặt sản phẩm mặt phủ sàn khắp các châu lục với doanh số hàng năm hơn 1,6 tỷ euro. Theo PGĐ Nguyễn Thanh Lương, một trong những lý do khiến Sodex Toseco mạnh dạn kinh doanh lĩnh vực sân cỏ nhân tạo là nhờ “làn gió” xã hội hóa, tại các thành phố lớn ngày càng phát triển mô hình CLB TDTT tư nhân với mức đầu tư lớn. Gần 1 năm sau khi ký kết hợp tác với Fieldturf Tarkett, Sodex Toseco hoàn thành công trình đầu tiên ở trường quốc tế IBC (Phú Mỹ Hưng – TPHCM). Để cỏ nhân tạo “bén duyên” với thị trường VN có nỗ lực không nhỏ của hai doanh nghiệp chịu khó đầu tư là công ty thể thao Thành Lâm và Sodex Toseco.

Đầu tư nghiêm túc
Ông Văn Xuân Thiện cho biết: “Qui trình lắp đặt mặt cỏ nhân tạo, FIFA chú trọng 2 bước quan trọng nhất có tính quyết định đối với tuổi thọ và chất lượng sân, gồm rải cát vào chân cỏ và rải lớp hạt cao su. Muốn thực hiện đúng quy cách kỹ thuật như FIFA yêu cầu, chúng tôi đầu tư khoảng 35.000 euro cho các loại máy móc chuyên dụng”. Tháng 6/2005, một trong những việc làm thể hiện trách nhiệm của đối tác là Fieldturf Tarkett tổ chức khóa đào tạo cho một nhà quản lý kỹ thuật và 4 chuyên viên của Sodex Toseco về kỹ thuật thi công mặt cỏ nhân tạo và đường chạy điền kinh bằng chất liệu tổng hợp.

Ngoài ra, các công trình về mặt cỏ nhân tạo do Sodex Toseco thi công còn được chuyên gia nước ngoài kiểm nghiệm để đảm bảo đạt tiêu chí của nhà sản xuất cũng như các liên đoàn thể thao quốc tế. Công nghệ mới, kỹ thuật mới, đội ngũ kỹ thuật viên cũng mới làm quen công việc nên cả Thành Lâm lẫn Sodex Toseco đều tỉ mỉ trong từng công đoạn thi công, vì chỉ cần một mảng không đúng quy cách hoặc sử dụng tùy tiện nguyên liệu, lập tức ảnh hưởng xấu cho mặt sân. Với Sodex Toseco, nhờ được Fieldturf Tarkett “truyền nghề” về kỹ thuật thiết kế và thực hiện kết cấu nền theo công nghệ riêng, đảm bảo khai thác mặt sân với mật độ cao và trong thời gian dài, nên đội ngũ kỹ sư, công nhân Sodex Toseco đã thi công hoàn chỉnh mặt sân cỏ nhân tạo đạt chuẩn 2 sao của FIFA tại Mỹ Đình hồi đầu năm nay, theo dự án Goal do FIFA tài trợ cho bóng đá VN.

Song song với sự đầu tư về kỹ thuật, trang thiết bị, cả Thành Lâm lẫn Sodex Toseco đều chú trọng và “trung thành” với nguồn nguyên liệu chất lượng cao, dù vật giá tăng nhanh. VớiThành Lâm, 2 loại hạt cao su vẫn thường được họ dùng để phun, trải trên mặt sân là SBR và EPDM đều đạt tiêu chuẩn quốc tế. Còn với Sodex Toseco, chủng loại "cỏ" do Fieldturf Tarkett cung cấp được làm từ sợi polyethylene fibre, được kết và nén chặt vào hệ thống tấm đế bằng nguyên liệu tổng hợp, chịu được mọi điều kiện khí hậu và nhiệt độ khác nhau nên cho tuổi thọ khai thác rất cao (trên 8 năm, dù sân được sử dụng liên tục từ sáng đến tối). Bên cạnh đó, loại hạt cao su đều được xử lý để loại bỏ hoàn toàn các chất độc hại, đạt độ an toàn môi trường cho người chơi bóng.

Uy tín lớn, nhu cầu cao, nên hầu hết các sân mới hình thành đều là khách hàng của Thành Lâm và Sodex Toseco. Đáng chú ý, uy tín của doanh nghiệp VN trong lĩnh vực này đã vượt khỏi biên giới quốc gia, khi công ty thể thao Thành Lâm đang triển khai thi công 2 sân cỏ nhân tạo tại Bangkok (Thái Lan).

Theo phía Sodex Toseco, nguyên nhân chính khiến họ đầu tư việc lắp đặt các sân cỏ nhân tạo xuất phát từ việc đánh giá đúng nhu cầu của thị trường, khi nhu cầu về sân bãi của các CLB chuyên nghiệp, CLB tư nhân, trường học (nhất là các trường quốc tế) ngày càng tăng cao… Đặc biệt, khi hoạt động giáo dục thể chất ngày càng được chú trọng thì tất yếu sẽ hình thành sự chuẩn hóa về mặt sân bãi cho các em học sinh, sinh viên trong việc luyện tập TDTT và các hoạt động ngoài trời, nên việc đầu tư vào sân cỏ nhân tạo sẽ là một hướng đi đúng trong tương lai không xa.

Lối ra của cỏ nhân tạo?
Cái khó đầu tiên đối với các doanh nghiệp kinh doanh nghiêm túc về mặt sân cỏ nhân tạo, như giám đốc công ty thể thao Thành Lâm, ông Văn Xuân Thiện tâm sự: “Chúng tôi cũng lao đao vì vẫn có các công ty sử dụng loại cỏ không được FIFA kiểm chứng, cũng như biện pháp thi công thô sơ. Trong khi chúng tôi có máy chuyên dùng để phun, trải cát và hạt cao su thì có đơn vị lại dùng... tay theo kiểu “tạt nước”. Điều này có thể hạ giá thành, nhưng lại khiến cho nhiều nhà đầu tư nhìn nhận không đúng về giá trị thật của mặt cỏ nhân tạo của chúng tôi”. Thực tế, mặt sân cỏ nhân tạo giá rẻ (do sử dụng nguyên liệu không đúng chuẩn, thi công thiếu khoa học) có thể ảnh hưởng đến độ nảy, độ trượt, độ lăn bóng… thậm chí nếu không đảm bảo hạt cao su theo quy định (để hạ giá thành) mặt sân sẽ cứng và gây chấn thương cho người chơi.

Hiện nay, do giá thành mặt sân cỏ nhân tạo tương đối cao, nên giá thuê sân dành cho người chơi chưa được “dễ chịu” lắm: từ 250.000 đồng/giờ – 300.000 đồng/giờ. Ở các TP lớn, đó không phải là khoản chi quá lớn của giới công chức hoặc kinh doanh, nhưng có khi ngoài tầm với của người dân tỉnh lẻ, hoặc giới học sinh, sinh viên. Điều này cũng thể hiện ở chỗ hầu hết các sân cỏ nhân tạo đều nằm ở TPHCM, Hà Nội và lượng sân còn khiêm tốn.Vì vậy, Sodex Toseco và Thành Lâm đều thừa nhận họ chưa thu được lợi nhuận đáng kể khi kinh doanh mặt sân cỏ nhân tạo trong những năm qua.

Trong tương lai gần, Sodex Toseco muốn hướng sự phát triển ra nhiều lĩnh vực khác (như sân golf, sân tennis, cỏ trang trí để phủ xanh các không gian công cộng…), và “tấn công” mạnh hơn vào các CLB tư nhân, các trường học (nhất là các trường quốc tế) - là các đơn vị có thể tự chủ về kinh phí và phát triển TDTT theo hướng xã hội hóa